Δυσκολεύομαι να χάσω βάρος. Μήπως να κάνω ένα τεστ δυσανεξίας; Αυτή η σκέψη περνάει από το μυαλό πολλών ατόμων που είναι σε διαδικασία απώλειας βάρους και δυσκολεύονται. Θα πάρουμε όμως μια έγκυρη απάντηση κάνοντας ένα από αυτά τα τεστ;
Η απάντηση είναι όχι. Πάμε αρχικά να δούμε την έννοια κάποιων όρων.
Ως τροφική υπερευαισθησία ορίζεται οποιαδήποτε μη φυσιολογική αντίδραση στα τρόφιμα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Ποια είναι η διαφορά τροφικής αλλεργίας με τροφική δυσανεξία;
Η τροφική αλλεργία είναι μια αντίδραση που προκαλείται από το ανοσοποιητικό σύστημα (άμυνα του οργανισμού έναντι ξένων σωμάτων).
Αντίθετα, στην τροφική δυσανεξία δεν υπάρχει συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος.
Υπάρχουν πολλοί τύποι τροφικής δυσανεξίας. Οι αντιδράσεις συχνά εμφανίζουν ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων και μπορεί να είναι διαφορετικές για τον καθένα. Η έναρξη των αντιδράσεων μπορεί να είναι άμεση ή καθυστερημένη. Κάποια παραδείγματα τροφικών δυσανεξιών είναι: δυσανεξία στην γλουτένη, δυσανεξία στην λακτόζη, δυσανεξία στην ισταμίνη κ.ά.
Η θεωρία πίσω από τα τεστ δυσανεξίας είναι πως ο οργανισμός μας δεν μπορεί να μεταβολίσει ορισμένα τρόφιμα τα οποία ευθύνονται για την αύξηση του βάρους μας, και πως το πρόβλημα θα λυθεί αν απλώς αφαιρέσουμε τα συγκεκριμένα τρόφιμα από τη διατροφή μας.
Τι τεστ χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση τροφικών αλλεργιών και δυσανεξιών;
Παραδοσιακές αλλεργιολογικές εξετάσεις
Βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και πραγματοποιούνται από επαγγελματίες υγείας.
Μια μικρή ποσότητα του αλλεργιογόνου (πρωτεΐνη που υποπτευόμαστε ότι προκαλεί αλλεργία) τοποθετείται στο δέρμα και στη συνέχεια τσιμπιέται. Εάν εμφανιστεί μικρό πρήξιμο ή «βλατίδα», σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό, μπορεί να διαγνωστεί τροφική αλλεργία μεσολαβούμενη από IgE. Η δοκιμασία γίνεται μόνο υπό ιατρική επίβλεψη.
Η εξέταση IgE μετρά την ποσότητα των αντισωμάτων IgE στο αίμα για μια συγκεκριμένη τροφή (RAST test). Τα αποτελέσματα, σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό, μπορούν να οδηγήσουν σε διάγνωση. Ορισμένες εταιρείες προσφέρουν παρόμοια εξέταση (MAST test), αλλά η διάγνωση χωρίς πλήρες ιατρικό ιστορικό είναι δύσκολη.
Ξεκινώντας με μικρή ποσότητα, λαμβάνετε από το στόμα την ύποπτη τροφή. Ο γιατρός αυξάνει σταδιακά την ποσότητα και παρατηρεί εάν υπάρχουν συμπτώματα. Μπορεί να γνωρίζετε ή όχι ποια τροφή καταναλώνετε (τυφλή δοκιμή). Πρέπει να γίνεται μόνο υπό ιατρική επίβλεψη με κατάλληλες υποδομές.
Αποφεύγετε την ύποπτη τροφή για κάποιο διάστημα και παρακολουθείτε τα συμπτώματά σας. Αν βελτιωθούν και στη συνέχεια επιστρέψουν μετά την επανεισαγωγή, αυτό υποδηλώνει πρόβλημα με τη συγκεκριμένη τροφή. Η διαδικασία απαιτεί χρόνο και καλό είναι να γίνεται υπό την επίβλεψη διαιτολόγου, ειδικά για παιδιά. Η ισορροπημένη διατροφή είναι σημαντική κατά την περίοδο της δοκιμής.
Υπάρχουν και πολλές εμπορικές δοκιμές που υποστηρίζουν ότι διαγιγνώσκουν τροφικές υπερευαισθησίες. Πρέπει να τις αποφεύγετε, καθώς δεν βασίζονται στην επιστήμη και μπορεί να είναι επιβλαβείς όταν εξαιρούνται πολλές τροφές χωρίς λόγο ή χωρίς καθοδήγηση.
Εναλλακτικές δοκιμές δυσανεξίας
Περιλαμβάνουν τεστ όπως η μέτρηση IgG αντισωμάτων, η κινησιολογία, η ανάλυση μαλλιών, το τεστ παλμών και η δοκιμή πρόκλησης-εξουδετέρωσης. Όλες αυτές οι μέθοδοι δεν έχουν επιστημονική τεκμηρίωση και δεν θεωρούνται αξιόπιστες για τη διάγνωση τροφικών δυσανεξιών. Συχνά βασίζονται σε θεωρίες χωρίς αποδείξεις και μπορεί να οδηγήσουν σε παραπλανητικά ή και επικίνδυνα συμπεράσματα.
Είναι τα τεστ δυσανεξίας έγκυρα;
Δεν υπάρχει καμία μελέτη που να συνδέει οποιαδήποτε τροφική υπερευαισθησία με την παχυσαρκία!
Είναι διαφορετικό ένα τρόφιμο να μας προκαλεί πρήξιμο, φούσκωμα, αδυναμία ή δυσφορία, και άλλο ότι δεν μπορούμε να χάσουμε βάρος εάν δεν βγάλουμε το συγκεκριμένο τρόφιμο από την διατροφή μας.
Είναι τα τεστ δυσανεξίας επικίνδυνα;
Τα τεστ δυσανεξίας μπορεί να μας οδηγήσουν στον αποκλεισμό ορισμένων τροφίμων, πράγμα που μπορεί να μας οδηγήσει σε έλλειψη θρεπτικών συστατικών.
Συμπερασματικά, κάνοντας ένα τεστ δυσανεξίας, δεν θα πάρουμε έγκυρη πληροφορία για το αν έχουμε κάποια τροφική υπερευαισθησία, και τέτοια τεστ πρέπει να αποφεύγονται, καθώς δεν έχουν καμία επιστημονική βάση. Ο καλύτερος τρόπος να χάσουμε βάρος είναι να ακολουθήσουμε ένα πρόγραμμα διατροφής βασισμένο στις ανάγκες μας, σε συνδυασμό με φυσική δραστηριότητα.
