Έχεις βρεθεί ποτέ να τρως χωρίς να πεινάς πραγματικά; Ή να νιώθεις έντονη επιθυμία να φας κάτι συγκεκριμένο χωρίς να είσαι σίγουρος/η αν πραγματικά πεινάς; Αν ναι, να ξέρεις πως δεν είσαι ο/η μόνος/η. Η συγκεκριμένη κατάσταση ορίζεται ως “συναισθηματική πείνα” και είναι κάτι πολύ συνηθισμένο. Συνήθως δε σχετίζεται με το στομάχι, αλλά με την τρέχουσα ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. 

‍

Ρύθμιση Πείνας

Η πρόσληψη τροφής ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από σήματα εσωτερικών μηχανισμών και εξωτερικά περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Ωστόσο, οι άνθρωποι τρώνε όχι μόνο σε απόκριση σε ομοιοστατικά σήματα, αλλά και για άλλους λόγους που σχετίζονται με ψυχολογικές και κοινωνικοπολιτισμικές πτυχές.

Η βασική διαφορά μεταξύ του "πεινάω" και του "θέλω να φάω" έγκειται στο ότι το "πεινάω" είναι μια φυσική ανάγκη, δηλαδή μία απόκριση σε ομοιοστατικά σήματα. Όταν γεννιόμαστε, έχουμε φυσικά ανεπτυγμένη την ικανότητα να τρώμε όταν πεινάμε και να σταματάμε όταν χορτάσουμε. Ωστόσο, λόγω των γρήγορων ρυθμών ζωής και τις πιέσεις του περιβάλλοντος έχει χαθεί αυτή η επικοινωνία με το σώμα. 

Αντίθετα, το "θέλω να φάω" είναι μια επιθυμία που μπορεί να προκαλείται από διάφορους παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς είναι:

• η συναισθηματική κατάσταση
• η κούραση
• η βαρεμάρα
• η λιγούρα

Μάλιστα, έχει βρεθεί ότι η έντονη επιθυμία για φαγητό, όταν οφείλεται σε συναισθηματικούς παράγοντες, συνδέεται και με αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος, το στρες και η λύπη, αλλά και με θετικά όπως η χαρά και ο ενθουσιασμός.  Όλοι αυτοί οι παράγοντες αγνοούν τα σήματα του σώματος.

‍

Πραγματική VS Συναισθηματική Πείνα

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πότε είναι πραγματική η πείνα και πότε οφείλεται σε συναισθηματικούς παράγοντες. Παρακάτω θα δείτε έναν πίνακα με τους πιο συχνούς τρόπους με τους οποίους εμφανίζονται και πως μπορείτε να τις αναγνωρίσετε. 

Πρακτικές συμβουλές:

• Όταν νιώθεις ότι θες να φας ρώτα τον εαυτό σου αν είναι πραγματική πείνα ή κάποιο άλλο συναίσθημα. 
• Φάε χωρίς περισπασμούς, μακριά από οθόνες και multitasking για να προσέχεις καλύτερα τα σήματα που σου στέλνει το σώμα σου. 
• Μάθε να αναγνωρίζεις τα σήματα κορεσμού, δηλαδή να σταματάς όταν έχεις χορτάσει.
• Δεν είναι ανάγκη να καθαρίσεις το πιάτο αν νιώθεις πλήρης.
• Αν νιώσεις έντονη ξαφνική επιθυμία για κάτι συγκεκριμένο, δώσε 15 λεπτά στον εαυτό σου και δες αν συνεχίζεις να θες αυτό το ‘’κάτι’’. 
• Μην είσαι σκληρός/ή με τον εαυτό σου, όλοι τρώμε συναισθηματικά κάποιες φορές. Το κλειδί είναι η κατανόηση και η αγάπη προς το σώμα σου. 

‍

Συμπερασματικά:

Η διάκριση ανάμεσα στην πραγματική και τη συναισθηματική πείνα είναι καθοριστική για μια ισορροπημένη σχέση με το φαγητό. Μαθαίνοντας να ακούμε τα σήματα του σώματός μας, μπορούμε να καλύπτουμε τις πραγματικές μας ανάγκες χωρίς υπερβολές. Η επίγνωση, η κατανόηση και η αποδοχή είναι τα κλειδιά για υγιή διατροφική συμπεριφορά.

Περισσότερα για τον κορεσμό και το συναισθηματικό φαγητό θα βρεις εδώ: 

Γιατί τρώω αφού δεν πεινάω;

Βιβλιογραφία

Cifuentes L, Acosta A. Homeostatic regulation of food intake. Clin Res Hepatol Gastroenterol. 2022 Feb;46(2):101794. doi: 10.1016/j.clinre.2021.101794. Epub 2021 Sep 1. PMID: 34481092; PMCID: PMC9721532.

Konttinen, H., Männistö, S., Sarlio-Lähteenkorva, S., Silventoinen, K., & Haukkala, A. (2010). Emotional eating, depressive symptoms and self-reported food consumption. A population-based study. Appetite, 54(3), 473–479. https://doi.org/10.1016/j.appet.2010.01.014

van Strien, T., Cebolla, A., Etchemendy, E., Gutiérrez-Maldonado, J., Ferrer-García, M., Botella, C., & Baños, R. (2013). Emotional eating and food intake after sadness and joy. Appetite, 66, 20–25. https://doi.org/10.1016/j.appet.2013.02.016

Vartanian, L. R., Reily, N. M., Spanos, S., McGuirk, L. C., Herman, C. P., & Polivy, J. (2017). Hunger, taste, and normative cues in predictions about food intake. Appetite, 116, 511–517. https://doi.org/10.1016/j.appet.2017.05.044

‍

ΝΑΝΤΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, BSc, MSc

ΠΤΥΧ. ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΕΥΖΗΝ»

‍

ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑ ΖΩΡΖΟΥ

ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΕΥΖΗΝ»