Έχεις βρεθεί ποτέ να τρως χωρίς να πεινάς πραγματικά; Ή να νιώθεις έντονη επιθυμία να φας κάτι συγκεκριμένο χωρίς να είσαι σίγουρος/η αν πραγματικά πεινάς; Αν ναι, να ξέρεις πως δεν είσαι ο/η μόνος/η. Η συγκεκριμένη κατάσταση ορίζεται ως “συναισθηματική πείνα” και είναι κάτι πολύ συνηθισμένο. Συνήθως δε σχετίζεται με το στομάχι, αλλά με την τρέχουσα ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.
Η πρόσληψη τροφής ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από σήματα εσωτερικών μηχανισμών και εξωτερικά περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Ωστόσο, οι άνθρωποι τρώνε όχι μόνο σε απόκριση σε ομοιοστατικά σήματα, αλλά και για άλλους λόγους που σχετίζονται με ψυχολογικές και κοινωνικοπολιτισμικές πτυχές.
Η βασική διαφορά μεταξύ του "πεινάω" και του "θέλω να φάω" έγκειται στο ότι το "πεινάω" είναι μια φυσική ανάγκη, δηλαδή μία απόκριση σε ομοιοστατικά σήματα. Όταν γεννιόμαστε, έχουμε φυσικά ανεπτυγμένη την ικανότητα να τρώμε όταν πεινάμε και να σταματάμε όταν χορτάσουμε. Ωστόσο, λόγω των γρήγορων ρυθμών ζωής και τις πιέσεις του περιβάλλοντος έχει χαθεί αυτή η επικοινωνία με το σώμα.
Αντίθετα, το "θέλω να φάω" είναι μια επιθυμία που μπορεί να προκαλείται από διάφορους παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς είναι:
Μάλιστα, έχει βρεθεί ότι η έντονη επιθυμία για φαγητό, όταν οφείλεται σε συναισθηματικούς παράγοντες, συνδέεται και με αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος, το στρες και η λύπη, αλλά και με θετικά όπως η χαρά και ο ενθουσιασμός. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αγνοούν τα σήματα του σώματος.
Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πότε είναι πραγματική η πείνα και πότε οφείλεται σε συναισθηματικούς παράγοντες. Παρακάτω θα δείτε έναν πίνακα με τους πιο συχνούς τρόπους με τους οποίους εμφανίζονται και πως μπορείτε να τις αναγνωρίσετε.
.jpg)
Η διάκριση ανάμεσα στην πραγματική και τη συναισθηματική πείνα είναι καθοριστική για μια ισορροπημένη σχέση με το φαγητό. Μαθαίνοντας να ακούμε τα σήματα του σώματός μας, μπορούμε να καλύπτουμε τις πραγματικές μας ανάγκες χωρίς υπερβολές. Η επίγνωση, η κατανόηση και η αποδοχή είναι τα κλειδιά για υγιή διατροφική συμπεριφορά.
Περισσότερα για τον κορεσμό και το συναισθηματικό φαγητό θα βρεις εδώ:
Cifuentes L, Acosta A. Homeostatic regulation of food intake. Clin Res Hepatol Gastroenterol. 2022 Feb;46(2):101794. doi: 10.1016/j.clinre.2021.101794. Epub 2021 Sep 1. PMID: 34481092; PMCID: PMC9721532.
Konttinen, H., Männistö, S., Sarlio-Lähteenkorva, S., Silventoinen, K., & Haukkala, A. (2010). Emotional eating, depressive symptoms and self-reported food consumption. A population-based study. Appetite, 54(3), 473–479. https://doi.org/10.1016/j.appet.2010.01.014
van Strien, T., Cebolla, A., Etchemendy, E., Gutiérrez-Maldonado, J., Ferrer-García, M., Botella, C., & Baños, R. (2013). Emotional eating and food intake after sadness and joy. Appetite, 66, 20–25. https://doi.org/10.1016/j.appet.2013.02.016
Vartanian, L. R., Reily, N. M., Spanos, S., McGuirk, L. C., Herman, C. P., & Polivy, J. (2017). Hunger, taste, and normative cues in predictions about food intake. Appetite, 116, 511–517. https://doi.org/10.1016/j.appet.2017.05.044
ΝΑΝΤΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, BSc, MSc
ΠΤΥΧ. ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΕΥΖΗΝ»
ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑ ΖΩΡΖΟΥ
ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΕΥΖΗΝ»
